LEZING OVER DOMELA NIEUWENHUIS (us VERLOSSER)

In 1870 werd hij benoemd tot predikant in Harlingen. In Harlingen richtte hij vanwege de Frans-Pruisische Oorlog een afdeling van de Vredesbond op. In 1872 schreef hij twee artikelen in De Gids over de vredesbeweging. Hij steunde de arbeiders die om loonsverhoging vroegen. Vervolgens werkte hij nog als predikant in Beverwijk en Den Haag, maar met steeds meer tegenzin. Zijn eerste en tweede vrouw stierven in die tijd, waardoor hij steeds vaker ging twijfelen aan het bestaan van een almachtige God. Het werk van vrijzinnige theologen, zoals Ernest Renan en David Friedrich Strauss sterkte hem in die twijfel. Hij ging in 1875 naar Duitsland om daar het sociale probleem te bestuderen en hij had interesse voor sociaal werk. Tijdens zijn functie als predikant was hij in contact gekomen met sociale problemen door de gesprekken die hij voerde met de leden van zijn gemeente. In deze periode verloor Ferdinand Domela Nieuwenhuis zijn geloof in een persoonlijke God en werd hij een pantheïst. Daarna werd hij atheïst. Op 1 september 1879 legde hij zijn ambt neer als predikant in Den Haag.